Bir İstanbul Rüyası

29 Ağustos 2013 Perşembe

İstanbul yeni bir uluslararası çağdaş sanat fuarı daha kazandı... ArtInternational 16 Eylül'de açılıyor..

16 - 18 Eylül 2013 tarihleri arasında açılan ArtInternational, uluslararası sanat fuarı Art HK’nin kurucusu ve Hindistan’da bu yıl beşincisi yapılan India Art Fair’ın ortaklarından biri olan Angus Montgomery ile Türkiye’den Fiero Milano İnterteks’in işbirliğiyle yapılıyor.

Fuara katılan uluslararası 61 galerinin seçimi Viyana’dan Ursula Krinzinger, İstanbul’dan Leyla Tara Suyabatmaz, Dubai’den Isabelle van den Eynde ve New York’tan Leila Heller’in oluşturduğu komite yapmış. İstanbul’dan 10 galeri katılıyor: artSümer, Galeri Non, Egeran Galeri, Galeri Mana, Galeri Zilberman, Galerist, x-ist, Pi Artworks, Pilot, Rampa.

İstanbul’un ikna edici cazibesiyle, yeni ve yerleşmiş koleksiyonerlerin gözde şehri haline geldiğini söyleyen Angus Montgomery’nin yöneticisi Sandy Angus, İstanbul’un böylesine büyük bir fuar için en uygun şehirlerden biri olduğunu belirtiyor.

GALLERY ATHR / CİDDE "Magnetism" Ahmed Mater

ArtInternational'ın Haliç Kongre Merkezi’ndeki mekânının tasarımı Erhan Patat’a ait. Erhan Patat, MSW Architekten, Venedik Mimarlık Bienali’nde sergilenen işleri ve özellikle Irak asılı Ingiliz mimar Zaha Hadid ile yaptığı ortak projelerle tanınıyor.

Fuarın koordinatörü Dyala Nusseibeh. Artistik direktörlüğünü, son yıllarda İstanbul’un güncel sanat ortamında adını duyuran Stephane Ackermann üstlenmiş.Çalışmalarını halen Berlin’de sürdüren Yusuf Etiman fuar kataloğunu "sanatçı kitabı" biçiminde hazırlamış.

ArtInternational'da işleri görülebilecek uluslararası sanatçılardan bazıları şunlar:

Cortesi Contemporary Galerisi standında: Ağırlıklı olarak ölüm ve yaşam’ı sorguladığı heykel, yerleştirme, tuval ve çizim çalışmalarıyla tanınan, “The Turner Price” sahibi İngiliz sanatçı Damien Hirst;

“Magnetism” adlı işiyle tanınan, Yeni Dalga Suudi Arabistan çağdaş sanatının en önemli isimlerinden, Galeri Arthr’in sanatçısı Ahmed Mater;

Sosyal ve kültürel kimliklerden yola çıkarak ürettiği yerleştirmeleri, video ve performanslarıyla bilinen Rampa Galeri'nin temsil ettiği Nevin Aladağ;

ICP’nin (International Center of Photography) düzenlediği Infinity Awards’ta "Genç Fotoğrafçı" ödülünü kazanan ilk Türk Hollandalı, Galeri X-ist’in fotoğraf sanatçısı Ahmet Polat;

Galeri Dix9 ile çalışan, gündelik nesnelere ve fiziksel olaylara ilgisinden hareketle pitoresk etkisi olan video işleri üreten Sophia Pompery;

Mitoloji ve ilkel flaman resimlerden yola çıkarak yarattığı büyüleyici işleriyle, Louise Alexander Galeri'nin sanatçısı Fransız Sabine Pigalle...

GALLERI ANDERSSON/SANDSTRÖM / STOCKHOLM
Anne-Karin Furunes "In Search Of A Winner" 46 x 61 x 56cm / 2013

Fuar kapsamında galeri sergileri dışında sanatsal aktiviteler ve özel projeler de gerçekleşecek. Uluslararası sanatçılardan performanslar, Başak Şenovaküratörlüğünde gerçekleşecek video gösterimleri ve Özkan Cangüven eşliğinde hazırlanan non-profit inisiyatifleri fuarın sanat aktiviteleri gibi...

David Claerbout’un ilk gösterimini ArtInternational Istanbul’da yapacağı ve süregelen kamera hareketliliğiyle çektiği “Travel” (1996-2013) adlı videosu izleyenleri yerel bir parktan karanlık Avrupa ormanlarına, oradan da Amazon ormanlarına sürükleyerek banliyö arazilerinde gezdirecek.

Performans sanatçısı Camila Rocha, fuarın açılış gününde lokal bir bando ekibiyle “To See The Band Passing By” adlı performansını 2007’de kaybettiğimiz eşi çağdaş sanatçı Hüseyin Bahri Alptekin’in anısına sergileyecek.

Çeşitli müzik medyasını kullanarak yarattığı işleriyle dikkat çeken Fransız sanatçı Tal Isaac Hadadise birbirinden farklı tarzlara sahip olan sanatçılardan seçtiği kompozisyonları birleştirerek elde ettiği ve “Piano Constraints” adını verdiği yeni performans serisini sunacak.

Wilhem Latchoumia Lyon Konservatuarı'ndan oybirliğiyle altın madalya almış Fransız piyanist Wilhem Latchoumia da muhalif çalışmalarını sunacak.

Ahmet Öğütfuar alanının çeşitli köşelerine yeni çalışmalarını, performans sanatçısı Gül Kozacıoğluyeni ses enstalasyonunu, Londra’da yaşayan Ali Kepenk İstanbul’dan esinlenerek yarattığı fotoğraf serisini sunacak.

RAMPA/İSTANBUL - Nevin Aladağ, Paravan, Ahşap üzerine halı kolajı, metal çerçeve 190 x 280 x 4 cm / 2012

ArtInternational’a katılacak yabancı galeriler:

Amsterdam’dan Akinci, Galerie Gabriel Rolt, Lumen Travo Gallery, Upstream Gallery,

Atina’dan AD Gallery, Kalfayan Galleries,

Barselona’dan ADN Galleria, Berlin’den Arndt,

Berlin’den Galerie Sherin Najjar, Galerija Gregor Podnar, xavierlaboulbenne,

Buenos Aires’den Ignacio Liprandi Artes Contemporaneo,

Budapeşte’den Deák Erika Galéria, Viltin Galléria,

Cidde’den Athr Gallery, Pi Artworks, Pilot Galeri, Rampa,

Dublin’den Kerlin Gallery,

Dubai’den Lawrie Shabibi, Gallery Isabelle Van Den Eynde,

Hamburg’dan Galerie Conradi,

Kopenhag’dan Galleri Nicolai Wallner,

Londra’dan Carroll/Fletcher, Ibid Projects, Lisson Gallery, Gazelli Art House, Pace, Repetto Ltd Modern and Contemporary Fine Art,

Lizbon’dan Galeria Filomena Soares,

Lugano’dan Cortesi Contemporary,

Lüksemburg’dan Gallerie Zidoun,

Milano’dan S.A.L.E.S., Otto Zoo,

New York’dan Leila Heller Gallery,

Otegem’den Deweer Gallery,

Paris’den Galerie Dix9, Galerie Gabrielle Maubrie, Galerie Jérôme Poggi, Galerie Martine Aboucaya, Galerie Polaris, In Situ Fabienne LeClerc, Yvon Lambert,

Porto Cervo’dan Louise Alexander Gallery,

Salzburg’dan Mario Mauroner Contemporary Art,

San Francisco’dan Gallery Wendi Norris, Hosfelt Gallery,

Stockholm’den Galleri Andersson/Sandström,

Tallinn’den Temnikova & Kasela Gallery,

Venedik’ten Contini Art Gallery, Galleria Massimodeluca,

Viyana’dan Galerie Krinzinger, Galerie Nächt St.Stephan Rosemarie Schwarzwälder.

Taylan Akdağ: "Atmosfer Sanat Projeleri sanatın ve sanatçının itibarını ve eleştirel niteliğini geri kazandırmayı; kendi estetik kaygılarını, özerkliğini, formlarını sanata ve sanatçıya yeniden teslim etmeyi hedefleyerek yola çıkmıştır"

Taylan Akdağ, ressam - heykeltraş - dağcı... Lokomotif Kültür ve Sanat Derneği üyesi. Birlikte birkaç projede çalıştık. Plastik sanatlarda klasik sergi sunumuna alternatif yaratmak isteyen projeleriyle adını duyurmuş, üretken, çalışkan ve yetenekli genç bir sanatçı Taylan Akdağ. Doğada sanat projeleri gerçekleştiren Atmosfer Sanat Projeleri Grubu'nun da kurucusu...

Doğa sporlarıyla da aranız iyi anlaşılan?

Hayatta önem verdiğim ve keyif aldığım sporlar dağcılık ve doğa kökenli sporlardır. Bisiklet, doğa yürüyüşü, tırmanış gibi.. Bütün doğru kararlarıma, problem çözümlerime, sanatsal projelerime doğada imza attığımı hissederim. Bir çocuğun bütün kimliği 4 yaşında tamamlanırmış, sanırım doğa a düşkünlüğüm çocukluğumu Sivas'da yoğun doğa etkinlikleri içinde geçirmemdendir. Ailemin tabiat sevgisi çocuklarına da yansımış. 2009 yılında "İrtifai Eserler" kişisel sergimi 3500 metre ve üzeri dokuz zirveye çıkardım. Bu performansı bir video ile belgeledim.
Daha sonra 2011 yılında Armaggan Sanat Galerisi işbirliği ile “ Bir Genç Üretim -Everest Aladağlar" sergi performansını gerçekleştirdik. “Bir” sergisine katılan 20 sanatçının eserleri brandalara basıldı. Önce Everest ana kampa, ardından 20 dağcı ile Niğde Aladağlar'daki zirvelere çıkarıldı ve performans bir video ile belgelendi.

Sizi besleyen unsurlar, olaylar ve düşünceler hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Her insanın nefes aldığı, heycanını her haliyle yaşayabildiği mekanlar – durumlar vardır. Benim de toprağa bastığım yer ortaya çıkarıyor bütün duygulanımlarımı ve belleğimdekileri.. Çeşitli disiplinlerle uğraşmanın beni sanat anlamında daha kuvvetli hale getirdiğini düşünüyorum. Dağcılık, çocukluğumda gezdiğim mekanlar benim için çok önemli malzemeler... Hatırlıyorum ve oradaki ayrıntılardan birşeyler çıkarıyorum.

Yaklaşık 10 yıldır üç-altı yaş grubu çocuklarla heykel, seramik ve doğa yürüyüşü çalışmaları yapıyorum. Sekiz yıla yakındır engelli gruplarla sanat terapi eğitimleri uyguluyorum. Bu çok meslekli disiplinler bir araya geldiğinde beni her yeni gün yeni bir projeye yöneltiyor.

Kavramsal Sanat hakkındaki düşünceleriniz neler?

Nesneler, objeler veya toplum tarafından atıl olarak nitelendirilen binlerce form, sanatçının laboratuvarından geçerek yeni anlamlı kavramlar ortaya koyar. Performanslarımda kavramsal anlatım dilini kullanmak ifadelerimi çok güçlü kılıyor.

Kurucusu olduğunuz Atmosfer Sanat Projeleri'nin temel dayanakları neler?

Atmosfer Sanat Projeleri 2012 yılında kuruldu. Ana hedefi, doğada ve birliktelik içerisinde sanat yapılması ve sanatın kendi sahip olduğu doğa-l temellerine geri oturtulmasıdır. Tıpkı Marx- Engels’in Hegel diyalektiği ayaklarının üzerine oturması gibi... Bu inisiyatife yön veren sorunsalları şöyle sıralayabilirim: Sanat sadece atölyede mi yapılır? Doğada üretimin sanatçının tahayyül gücüne etkisi var mıdır? Sanat sadece öğrenilmiş kurallar çerçevesinde mi yapılır?

Belgrad Ormanı

Doğada Sanat etkinliklerine nasıl başladınız?

2006 yılında dağcı olan kardeşim Mutlu İnan Akdağ ile birlikte, 3550 metrelik Aladağlar (Niğde) Karasay zirvesine tırmandık. Hayatımın önemli etkinliklerinden biriydi bu tırmanış. Deniz seviyesindeki sanatçı algısı ile yüksek irtifada sanatçı algısı arasındaki farkı deneyimlemek istedik. Master sürecinde sorgulamış olduğum "Mekan olgusu" problemi tam da bu tırmanışla birlikte çözüldü. Bu dönemden itibaren "Land Art" üzerine yoğunlaşmaya başladım.

Doğada üretim adına ilk kaleme aldığım ve gerçekleştirdiğim proje “İrtifa Atölyesi” dir. Bu projenin hedefi, sanatçının deniz seviyesindeki form algısının irtifayla birlikte ne gibi değişikliğe uğrayacağını araştıran bir laboratuvar oluşturmaktı. Üç dağcıyla birlikte 3500 metrelik bir zirveye bir metreküplük strafor (foamboard) çıkardık. Zirvede kendi heykel form algımla kendi işlerimden birini (bir hayvan figürü) yonttum. Vücudumda bir irtifa şoku yaşamadığımdan algımda da bir değişiklik olmamıştı. Deneysel bir projeydi. Farklı bir sonuca 5000 metre ve üzeri dağlarda ulaşılabileceği sonucunu çıkarttım. Ucu açık kalan bu proje başka projeleri uygulamak üzere yeni fikirleri doğurdu...

Marjin Art

Atmosfer Sanat Projeleri 29 Eylül 2012'de Belgrad Ormanları'nda, 12 sanatçının katılımı ile start almıştır. Oniki sanatçı yanında getirdiği ya da doğadan edindiği malzemeler ve oluşturduğu düzeneklerle ürettiler eserlerini. Bir açık hava sergisi gerçekleştirildi.

15 Şubat- 16 Mart 2013 Marjin Art Sanat Galerisi'nde Atmosfer Sanat Sanatçıları, doğanın sürekli bir değişim, yenilenme ve devinim halinde bir canlı yapı olduğundan yola çıkarak, 'Ölü müdür Doğa?' sorusuna cevap bulmak üzere resim ve heykel dillerini kullanarak eserler ürettiler.

Doğa-l Biçimler Adası - Bozcaada'da 14 - 23 Haziran 2013'te mini bir sempozyum düzenlendi: Sanatçı, kullandığı malzemenin formunu değiştirmeyi ve kendine göre şekil vermeyi amaç edinir. Yalnız kullandığı cisme ya da malzemeye şekil vermekle kalmaz; sanatçı kendi etrafında yer kaplayan dünyasına da şekil verir o esnada. Kendisi için doğal olmayan hiçbir şeyden faydalanmaz. Kendine doğal gelmeyen bir eser de ortaya koymaz, eserleri kendi hayal dünyasından doğmuş olsa bile.. Kendini görüntülerin yanıltan dünyasından uzaklaştırır, öze yakınlaştırır. Yapaylık yanıltıcı olmanın da ötesinde mizahidir. Bir kitle üretimi haline gelen ve tekdüzeleşen sanat anlayışına ve tekdüzeleşen hayat formlarına başkaldırır..

Bozcaada Sanat Galerisi ve Bozcaada Belediyesi’nin katkısı ile gerçekleşen bu projede dört sanatçı ve bir sosyolog (Özlem Yalçınkaya) yer aldı. İki sergi düzenlendi. Sanatçılar canlı performans gerçekleştirip aynı zamanda, seramik atölyesi çalışması ile etkinliğe yörede yaşayan sanatçıların da katılımını sağladı.

Bozcaada Doğa-l Biçimler Adası Sempozyumu. Katılan sanatçılar:
Taylan Akdağ, Kerim Ağralıgil, Seda Yalçın, Erim Bikkul, Hakan Bayer, Belgin Şahin

18Ağustos 2013'te Edremit Zeytinli'de Akademi Zeytinli ve Zeytinli Belediyesi’nin katkıları ile bir sempozyum gerçekleştirdik. Beş sanatçı ve bir sosyoloğun ortak çalışmaları sonucunda, ‘Doğa-l Öz Biçim’ projesi can buldu. Akademi öğrencilerinin katılımı ile atölye çalışmaları gerçekleştirildi. Projemiz amacına ulaşmış, ortak bir bilinç sayesinde, sanat hümanist değerlerine kavuşmuş ve sanatın kendi saygınlığına yaraşacak bir yapı - yıkım gerçekleştirilmiş oldu.

Yapı-yıkım?

Derrida’nın yaptığı gibi bir yapı-yıkım gerçekleştirdik. Nesneleri yeniden kavramsallaştırarak. Sahip olmadıkları ve olamayacakları özellikler yükleyerek... Hümanist ve eleştirel bir bakış açısı ile çözümledik. Kendi dilimizi ortaya koyduk.

"Sanat eseri bir meta değildir"i de vurgulamış oldunuz...
Evet. Sanat eseri, sanatçının kendinden bir parçadır, bir meta değil. Sanatçı ise, toplumsal değerlere sahip, kolektif bilincinin taşıyıcısı ve kendi eylemlerinin bilinçli öznesidir. Kent ortamında kendi doğallığını ve doğasını koruyan bir yaratıcıdır... Bu sürece bir reaksiyon olarak, Atmosfer Sanat ‘sanat sanat içindir’ anlayışı ile hareket edip, sanatın ve sanatçının itibarını ve eleştirel niteliğini geri kazandırmayı; kendi estetik kaygılarını, özerkliğini, formlarını sanata ve sanatçıya yeniden teslim etmeyi hedefleyerek yola çıkmıştır.

"Sanat sanat" için midir?
Sanatçı eserini üretirken, ayakta kalabilmek ve piyasada tutunabilmek için eserlerini kendisi için üretemiyor ve eseri tıpkı bir ‘meta’ gibi en yüksek parasal değeri sağlaması için, piyasaya teslim ediyor. Aynı doğrultuda, sanatçı eserini kendi istediği gibi, kendi ruhunu ve zihnini besleyecek şekilde değil de, eseri satın alacak tüketici ya da başkalarına ulaştıracak aracının iştahını kabartacak şekilde üretmeyi tercih ediyor ya da tercih etmek zorunda kalıyor. Bu şekilde sanatçı, eserin kendi üretimi ve kendinden izler taşıyan bir ‘şey’ olduğunu unutuyor ve karşısındakinin dikkatini çekecek, eserin alımını kolaylaştıracak ve satın alma dürtüsünü tetikleyecek bir ‘arzu objesi’ olarak görüyor. Bu haliyle sanatçı, kendi emeğine yabancılaşıyor.

III. Zeytinli Plastik Sanatlar Sempozyumu

Sanatçı eserini üretirken, en büyük sorunu eserinin satılabilmesi ve kendisinin hayatını idame ettirebilmesi oluyor. Bu nedenle, hazırlık evresinde ve üretim evresinde sanatçı, eser üretmenin ve sanat yapmanın kendine verdiği ve vereceği hazzı unutuyor ve sadece eser üretme sürecine herhangi bir zihinsel aktivite ögesi taşımayan mekanik bir işlemmiş gibi odaklanıyor. Yaptığı çizimler, boyamalar, yontmalar vs. kendi duygularını, paradigmasını, ideolojisini yansıtan birer hareket olmaktan çıkıyor ve sürekli kendisini tekrarlayan, monoton, mekanik birer hareket halini alıyor. Sonucunda, sanatçı eser üretme işine yabancılaşıyor ve bilinçsizleşme baş gösteriyor.

Sanatçı piyasaya "eser" sunabilmek için nelerden vazgeçiyor?

Herhangi bir eser piyasa için bir meta haline gelmeye başladığı anda, sanatçı kendisini salt piyasadaki herhangi bir aktör olarak görmeye başlıyor. Öyle bir aktör ki; en az girdi ve en az sürede maksimum kârı ve eseri ortaya çıkartabilecek rasyonel düşünmesi gereken bir birey... Sanatçı, kendisinde bu yeteneği ve ruhu oluşturan ögelerinden, statükoya karşı duruşundan, eleştirel kimliğinden, duygusal ve paylaşımcı yapısından ne kadar iz varsa, hepsini saldırgan, egoist ve ‘faydacı’ tarafına feda ediyor. Tıpkı eserini nesneleştirdiği gibi, kendisini de nesneleştiriyor ve üretme etkinliğinin bir öznesi olduğunu unutuyor. Kendisini üretim zincirindeki bilinçsiz bir nesne, zincirdeki salt bir halka olarak kabul ediyor. ‘İnsan’ olmanın temsil ettiği diğer insanlarla kuracağı duygusal bağlantıları ve ‘toplumsal olma’ ögesine, psikolojik açıdan ait olma dürtüsüne ve ‘bilinçli üretme’ güdüsüne ket vurarak, dışardan gelecek taleplere göre kendini şekillendirme hırsına sahneyi bırakıyor. Sanatçı, kendi kendine yabancılaşıyor.

Müzayede, fuar, sergiler hakkında ne düşünüyorsunuz?

Müzayede, fuar ve galerilerin neden olduğu biçimde, sanatçı da işgücü piyasasına girmeye çalışan bir birey gibi, spekülatif sanat piyasalarına girebilmek için, diğer sanatçı arkadaşları ile yarışmak zorunda kalıyor. Üretme süreci, kolektif bir genel çabanın ürünü olan yapıcı ve bilinçli bir sosyo- ekonomik aktivite olmaktan çıkıp, eserlerin ticari bir meta haline gelmesini sağlayan rekabetçi piyasa koşullarına dönüşüyor. ‘En güçlünün ayakta kalacağı kaygısının, genel geçer ve kabul görür bir düşüncenin yaygın olduğu bir ortamda, paylaşımcı ve yapıcı ne kadar öge varsa terk ediliyor ve yerini diğer meslektaşları ya da insan kardeşlerini pazara girmeye çalışan ve kendi kazancından çalacak olan birer ‘rakip’ olarak gördüğü bir toplumsal yapı alıyor. Vahşi kapitalizm ve neo-liberalizmin gölgesinde, ayakta kalmak için her yol mubah... Sanatçı, kendi insan kardeşine yabancılaşıyor.

Taylan Akdağ, "Güncel Yaşam Serisi 4", 120x120, Tuval üzeri akrilik, 2013

Projeleriniz bu yabancılaşma ve bozulmaya mı dikkat çekiyor?

Atmosfer Sanat ekibi olarak, bu yabancılaşmanın ne kadar geriye dönülmez olduğunu ve bize ‘öğretilmiş olan’ egoist, ben merkezci insan yapısının ne kadar ‘kurgulanmış gerçeklik’ olup olmadığını öğrenmek üzere projeler üretiyor ve yolumuza farklı mekânlarda devam ediyoruz. Gittiğimiz her bir yerde, tanıştığımız her bir insanda, bu gerçeğin aslında tıpkı Baudrillard’ın kavramsallaştırdığı şekli ile ‘hyperreality’ olduğunu görmeye ve inandırmaya çalışıyoruz. Üretim sürecinde, yaptığımız ortak çalışmalarda, sohbetlerimizde, beraber yediğimiz yemeklerde, söylediğimiz türkülerde aslında bize öğretilmiş olan insan doğasının ne kadar gerçeküstü olduğunu her defasında daha net bir biçimde görüyoruz, doğru yolda olduğumuza inanıyoruz ve tersine bir yapı - yıkım gerçekleştiriyoruz. Yabancılaşmayı tıpkı eski bir video kasetindeki bir filmin sahnelerini geri alır gibi, tarih sahnesinde gerilere götürmeyi kendimize görev ediniyoruz.

Kente ve kentselleşmeye karşı mısınız?

Kente karşı değiliz. Özgür sanatçı kimliğinin ve çağdaş sanat akımlarının kentsel mekân sayesinde ortaya çıktığının bilincindeyiz. Biz, kentsel yaşam ve kapitalist düzenin neden olduğu yabancılaşmaya karşıyız. Bu nedenle, doğada, doğa-l yapı yıkımlarımızla ve bir ekip olarak sanat yapıyoruz. Amacımız, neo-liberal düzende piyasa koşullarına bağlı kalmadan, sanatın kendine özgü kaygı, form ve değerleriyle sanat yapmak. Göreceli, piyasaya kolay uyum sağlayabilecek, spekülatör, müzayedeciler ve galericilerin form değerleri yerine kendi öz- biçimlerimize yönelmek istiyoruz.

Sanatçının atölyesinde toplumdan izole olması sizin için neden bu kadar önemli ?
Atmosfer Sanat olarak doğru başlangıç noktasının Feuerbach ve Marx’ın yabancılaşma (alienation) kavramı olduğuna inanıyoruz. Bilindiği üzere, yabancılaşma birbirinden farklı evrelerden oluşuyor ve bu evreler sonucunda kişi/işçi/sanatçı kendi üretmiş olduğu ve kendisinin bir parçası olan kendi eserinden/ürününe yabancılaşarak, onu pazarda değiş-tokuş döngüsüne girmek üzere (piyasa koşullarına adapte olacak şekilde) kendinden başka kişilere/aracılara/sisteme teslim ediyor. Bu anlamda, sanat kapsamı ile düşünmek gerekirse;

Sanatçı, eser üretme esnasında kullandığı malzemeleri doğanın bir parçası olarak değil, endüstriyel bir ürün olarak düşünüyor ve doğaya yabancılaşıyor (alienation to nature).

Sanatı mutlulukla nasıl ilişkilendirebilirsiniz?

Hissiyat olarak sanatta geleceğim yerleri görebilir olmak ve her dönem basamakları çıkıyor hissetmek benim için en büyük mutluluktur. Her iki kavram da birbirine çok ihtiyaç duyar. Bireysel düşünce olarak çevre, aile bütünlüğü, iç huzur bir arada olduğunda sanatı daha yükseklere koyuyorum. Bir de sanat özel hayatınızda da iki kişilik olmalıdır, üretmiş olduğunuz eserde dahi birşeylerin eksik olduğu anlaşılmaktadır.

Taylan Akdağ'ın hayranlık duyduğu sanatçılar kimler?

Beğenerek izlediğim takip ettiğim sanatçılar var. Ama kimliğimde sanırım hayranlık yok. O yüzden sanat anlamında eksiklerim nelerdir, benden önce doğmuş sanatçılar benden daha fazla neleri görmeye çalışmışlardır? merak ettiğimden devamlı araştırma halindeyim.

Sanatçının ve sanat izleyicisinin birbirine etkileri nelerdir sizce?

İşin içinde olan birey bir dönem sonra hep aynı şeyi görmeye hep aynı çarkta dönmeye ve bunu fark edememeye başlıyor. Maalesef hep aynı ürünleri veriyor. En büyük görev izleyiciye düşüyor. Çünkü devamlı aynı gözle bakmadığı için ayrıntıları daha iyi görebiliyor. Eser sanatçıdan çıktıktan sonra izleyici fikir ve duygu taşıyıcısıdır. Fark etmeden büyüten çoğaltandır. Bu anlamda da çok önemli bir "psikolojik ticaret" vardır.

Taylan Akdağ", Güncel Yaşam Serisi 9", 120x120, Tuval üzeri akrilik, 2013,

İstanbul’un hangi mekanları daha çok ilginizi çekiyor?

Yaklaşık 4 yıldır Beşiktaş'da ürün vermekteyim. Kendi halinde bir semt. Mutlaka bir tanıdığın tanıdığı da sanata bulaşmış kişiler olarak karşıma çıkıyor ve bu beni daha da güçlü kılıyor. Boğaz'da uzun bisiklet turları yaparak Belgrad'a gitmek ve kentten saniyelik de olsa uzaklaşmak beni çok heyecanlandırıyor.

İstanbul için bir hayal projeniz var mı?

Bellek eskiz defterimde yaklaşık bir yıldır tasarladığım bir proje var. Ama bunu şu an yazıya dökmek bile belki büyüsünü kaçırır diye affınıza sığınarak, gerçekleştirdiğimde paylaşmak isterim.

14 Temmuz 2013 Pazar

Türkiye’nin ilk uluslararası sertifikalı sommelier’i Burçak Desombre : « İyi şarap en beğendiğiniz şaraptır. »

Şarap dünyasının en önemli eğitim kurumlarından biri olan WSET Advanced’in (Wine & Spirit Education Trust) İleri Seviye Sertifikası’nı Üstün Başarı ile almış Türkiye’nin ilk uluslararası sertifikalı sommelier’i Burçak Desombre bugünkü konuğum.

Desombre, Türkiye Sommelier Yarışması'na katılan ilk kadındır ve yarışmayı ikincilikle bitirmiştir.

Chaine des Rotisseurs’ün İspanya'da düzenlediği 2010 Uluslararası Genç Sommelier'ler yarışmasında Türkiye’yi temsil etmiş ve 12 yarışmacı arasında dördüncü olmayı başarmıştır.

"Chaine des Rôtisseurs" ve "Ordre Mondial des Gourmets Dégustateurs" üyesidir.

Şarabın sadece içecek değil, bir yaşam tarzı olduğunu düşünen herkesi çatısı altında toplamayı, özellikle Türkiye’deki şarap kültürünü geliştirmeyi amaçlayan Desombre, Vinipedia Danışmanlık’ın kurucusudur.

Şarapla ilk tanışmanız nasıl olmuştu?

Babam başkalarından özenip kontrolsüz içki tüketmemem için dışarı yemeğe çıktığımızda benim için de yarım kadeh şarap söylerdi. Hatta Fransız lisesinde okumaya başlayınca, her yemeğe çıktığımızda kızım Fransız, şarabı o seçecek diye beni honore ederdi. Benim de ilk şarapla tanışmam bu şekilde aile ortamında oldu.

Hayatınıza girişi nasıl hızlandı?

Fransa'ya üniversite okumaya gittiğimde şaraba ilgim arttı. O dönemlerde Fransa ile birlikte ABD, İtalya gibi farklı ülkelerin çeşitli şarap bağlarını ziyaret etme fırsatım oldu. Ama henüz bu işin bir meslek olabileceği aklımdan geçmiyordu. Sadece seyahat etmeyi, yeni kültür ve insanlarla tanışmayı, doğayı ve şarabı sevdiğim için yapıyordum bu gezileri.

Meslek olarak seçmenizde etkenler nelerdi?

Eğitimimi bitirip Türkiye'ye döndüğümde ünlü bir Fransız pastane grubunda ürün müdürü olarak çalışmaya başlamıştım. Ancak kısa sürede bu çalıştığım yerde kariyer yapma ve yükselme imkanım olmadığını farkettim. CV'mi kaptığım gibi Fransız Ticaret Odasına başvurdum. İlk görüşmem sırasında seyahat etmeyi, yeni tat, kültür ve insanlarla tanışmayı çok sevdiğimi söyledim. Onların yönlendirmesi ile Türkiye'nin en büyük şarap ithalatçısı firmasında Marka Müdürü olarak ise başladım. İşte tam o zamanlar "şarap virüsü”nü kaptım ve şarap eğitimleri almaya başladım. O ana kadar sadece bir merak konusu olan şarabın bir anda nasıl bir meslek olabileceğini gördüm.

Yarışmalar kazandınız, ödüller aldınız.. Court of Master Sommeliers “Certified Sommelier” eğitimini tamamlayarak profesyonellik sertifikasını almaya hak kazanan ender insanlardan birisiniz. Başarınızı neye bağlıyorsunuz?

Sevgi, çok büyük bir şarap sevgisi ve merakı. İnsan sevdiği işi çok büyük bir keyifle yapıyor. Sınavlar, yarışmalar, ödüller ise buna heyecan katıyor.

Dünyanın birçok yerinde birçok şarap eğitimi ve tadımına katılıp, yurtiçi ve yurtdışında farklı şarap bölgelerini gezme fırsatı bulmuş biri olarak ülkemizdeki alkol yasaklarını diğer ülkelerdekilerle karşılaştırır mısınız?

Batı kültürlerinin hiç birinde tamamen reklam, tanıtım ve etkinlik yasağı söz konusu değil. Birçok büyük şarap üreticisi ülke, bu işin turizminden ve etkinliklerinden büyük gelir sağlıyor. Ayrıca bu ülkelerin çoğunda distile içkiler ile fermente ve daha az alkollü içkiler yasalar açısından farklı değerlendiriliyor. Kısıtlamaların yoğun kısmı ağır alkollerin tanıtımına yönelik oluyor. Ayrıca bu ülkelerin bir çoğunda yasaklardan öte bilinçli tüketim kampanyaları yürütülüyor. Alkollü içkilerin tüketiminin bir düzenleme altına alınması çok önemli bir konu. Yasaklar arttıkça yasadışı üretim ve tüketim arttığından, düzenlemeler ve bilinçli tüketim kampanyaları çok önemli. Ayrıca yeni yasa ile alkollü araç kullanımı konusunda yapılan düzenlemeler de bir çok batı ülkesinde örnekleri olan, çok önemli ve destek verilmesi gereken konular.

İyi şarabı ayırt etmenin en kolay yollarını anlatabilir misiniz?

İyi şarap dengeli şaraptır ama en önemlisi iyi şarap en beğendiğiniz şaraptır. Beğendiğiniz şarabı bulmak için ise korkmadan farklı şarapları tatmak gerekir. Mesela restauranta gittiğinizde kadeh seçeneği geniş olan yerleri seçip farklı şarapları kadeh olarak sipariş verip tadabilirsiniz.

Şarabın iyisi herkese göre değişir mi?

Tabiki değişir, bazıları eti kanlı olacak kadar çiğ severken bazıları çok pişmiş sever. Bu birinin diğerinden daha iyi olduğu anlamına gelmez. İşte tam da bu yüzden renkler ve zevkler tartışılmaz. Lezzetler ve bunlardan alınan keyifler çok kişiseldir.

Tat kadar koku da çok önemli olsa gerek şarap seçiminde..

Şarabın evrensel dili “kokular”dır. Renkler ve zevkler gibi tat alma da sübjektif bir meseledir. Her damağın algısı farklıdır. Şarap tadımında hafıza büyük önem taşır. Şarap tadımında içgüdülerimiz bir yana, en önemli konulardan biridir, küçüklüğümüzden beri bizi çevreleyen şeyleri kaydeden kokular hafızası..

Önerilen şaraplar kendi damak tadımıza uymayabiliyor…

Bu soruya ne cevap vereceğimi pek bilemedim. Çünkü o zaman şarabı iade edip yenisini isteyin gibi bir şey denilebilir. Bu da garip kaçar...

“Şu yemeğin şarabı şudur” şartı neye göre konmuştur?

Şarap pazarlamacıları yıllardır tüketicilere kolaylık sağlamak için farklı önerilerde bulunmuşlardır. Ancak bir süre sonra bu öneriler asıl önemli olan "sizin tercihiniz, sizin beğendiğiniz uyumlar" önerisinin üzerine çıkmıştır. Yemek şarap uyumunda bir şart yoktur. 1938 Prosper Montagné'nin yazdığı Larousse Gastronomique'ten bir örnek vermek gerekirse rosto ile yapılan öneri şu şekildedir: Lafite, Romanee, Hermitage, Cote Rotie... veya misafiriniz tercih ederse Bordeaux beyazları, Sauternes.. diye devam etmektedir. Bu şarapların hepsi birbirinden çok farklı üzümlerden farklı tarzda üretilmişlerdir. Ve müşteriniz tercih ederse diye belirtilenler arasında tatlı beyaz şarap önerisi bile mevcuttur.

Aslında kırmızı şarap - kırmızı et uyumu teorisi 2. Dünya savaşı sonrası şarap pazarlamacıları tarafından geliştirilmişdir. Maddi sıkıntılar çeken Avrupa, bolca kırmızı et ve beraberinde çoğunlukla gazlı tatlı içecekler tüketen Amerika'ya şarap pazarlamak isterken "Bu işin adabı kırmızı eti kırmızı sek şarapla tüketmektir" gibi bir söylem kullanmıştır. Zamanla bu söylem sanki bir şart gibi algılanmış hatta bilimsel olarak protein taneni yumuşatır diye açıklamalar getirilmiştir. Oysa yakın zamanda yapılan araştırmalar taneni yumuşatan maddenin protein değil etin üzerinde kullanılan tuz olduğunu kanıtlamıştır.

Uzun lafın kısası, nasıl en beğendiğiniz şarap en güzeli ise aynı şekilde en beğendiğiniz yemek şarap uyumu da en iyisidir. Kırmızı şarap ile balık, beyaz şarap ile kırmızı et tüketmekten keyif alıyorsanız, keyfe devam... Klasik yemek şarap uyumu önerileri sizi mutlu ediyorsa ona da devam. Küçük bir ipucu: önünüze konulan şarap size çok sert geliyor ve değiştirme fırsatınız yok ise yemeğinize bir parça tuz ve limon eklerseniz, şarabı bir anda ne kadar daha meyvemsi ve yumuşak hissettiğinize şaşıracaksınız!

Türk yemekleriyle şarap içilir mi?

Çok büyük keyifle içilir. Anadolu’nun 7000 yıllık şarap tarihi vardır ve bununla birlikte de bir yemek kültürü vardır. Anadolu yemekleri yüzyıllarca, anadolu şarapları ile yudumlanmıştır. Yemek şarap uyumu şartlarını unutun, önyargılarınızdan vazgeçin ve sevdiğiniz yemekleri sevdiğiniz şaraplar ile tatmaya başlayın.

Dégustateur, sommelier, master of wine kimlere denir?

Dégustateur: Fransızca tadım uzmanı demektir. Her ne kadar daha çok şarap ile ilişkilendirilse de aslında, zeytinyağı, yemek veya farklı içeceklerin de dégustateur'ü olunabilir. Bunun resmi bir diploma veya sertifikası yoktur. Şahsen sıkça yanlış kullanıldığını ve şarabı çok snoblaştırdığını düşündüğümden pek sevmediğim bir kelime.

Sommelier: Restaurantların şarap uzmanlarıdır Yemek menüsü ile uyumlu şarap ve bütün içeceklerinin seçimini yapar, servis ekiplerini şarap ve diğer içecekler konusunda eğitirler. Mutfak ile servis arasında köprü görevi görürler. Ayrıca isteyen misafirlere şarap önerisinde bulunup, şarap ve diğer içkilerin uygun şekilde sunumundan sorumludurlar.

Master of Wine: Şarap üstadı ünvanı, yeryüzünde sadece 280 kişinin sahip olduğu ve şarap bilgisi konusunda çok yüksek bir mertebeyi belirten, yıllar süren zorlu sınavlardan geçilerek ulaşılan ve şarap sektöründe çok saygı duyulan bir ünvandır.

İyi bir sommelier nasıl yetişir?

İyi bir sommelier olmak için, çok okumak, dünyanın farklı yerlerinin bağlarını gezmek, şaraplarını tatmak, sürekli sınav ve yarışmalara katılarak kendini geliştirmek ve öğrenmekten hiç bıkmamak gerekir. Sommelier eğitimi hiç bir zaman bitmez, her hasat yeni ve bambaşka şaraplar verir, işte tam bu yüzden bir sommelier ömür boyu öğrencidir.

Dünyanın en iyi sommelier’leri kimlerdir?

Dünyanın en iyi sommeliersi ünvanı Uluslararası Sommelier Derneği tarafından üç yılda bir gerçekleştirilen yarışmalar ile verilir. 2013 yılında Japonya'da gerçekleşen yarışmada İsviçre'nin adayı Paolo Basso birinci seçilmiştir.

Sommelier yarışmalarında jüri neye göre yapar seçimlerini?

Sommelier yarışmaları öncelikle yazılı sınavlar ile başlar. Bu sınavlarda bağcılıktan, dünyanın farklı bölgelerindeki üzüm cinslerine, bölgelerin coğrafi yapısına, şarap ve diğer içecek tarzlarına, üretim tekniklerine kadar farklı sorular sorulur. Daha sonra kör tadım dediğimiz kadehte bulunun şarap ve farklı içkileri tanımlama aşamaları vardır. Bir de pratik kısmı vardır. Bir restaurant senaryosu içerisinde şarap menüsü hatalarını düzeltme, müşteriye yemeklerine uygun şarap önerisinde bulunma, talep edilen şarabın servisi, dekantasyon, şampanya servisi gibi bir çok farklı aşama vardır. Juri üyeleri yarışmacıları bu farklı alanlarda değerlendirir. Servis sırasında yapılması ve yapılmaması gerekenler bellidir. Puan tablosundan kolaylıkla değerlendirilir. Ayrıca servis kısmında müşteriye yaklaşım ve duruş gibi konulardan juri üyeleri kanaat notu da verirler.

17 Haziran 2013 Pazartesi

Yeni Okul'da Çocuğun Yüz Dili..

Yeğenim 5 yaşında. Birçok yetişkinin sahip olmadığı kişilik özelliklerine sahip bir kız. Dinleyen ama sorgulayan, sakin ama hakkını arayan, kendini ifade edebilen, gözlemleyen, merhametli, paylaşımcı bir çocuk. Geleceğin düşünen ve çözümleyen, aydın ve özgürlükçü bireylerinden biri olacağının şimdiden sinyallerini veriyor akıllı minişkom benim…

Bu sene Yeni Okul’a başlayacak. Meraklı teyze olarak gittim okulunu inceledim. Yeni Okul Esentepe’de. Ağaçlar içinde, sessiz bir eğitim ortamı var. Her sınıfta, çocukları sürekli gözlemleyip analiz eden iki öğretmen var. Çocukların üzerinde çalıştıkları projelerle ilişkili onlara materyaller sunup ortam yaratan, sınıf öğretmenleriyle işbirliği içinde çalışan bir de sanat öğretmeni..

Her bir çocuğun öğrenme sürecini sürekli gözlemleyen, grup dinamiklerini değerlendiren ve buna göre günlük pedagoji üreten bir pedagog hizmet veriyor.

Öğretmenlerin ve pedagogun, çocukları gözlemlerken edindikleri izlenimlerin, tuttukları notların, kaydettikleri görüntü ve video’ların birbirleriyle ilişkilendirildiği dokümantasyon çalışmaları yapıyorlar. Aileyi okuldaki hayata ve eğitim projelerine dahil eden yaklaşımlarına bizzat ben katılarak şahit oldum. Sahibesi Özlenen Kutlar ile tanıştım, sohbet ettik...

Yeni Okul'un mevcut eğitim sistemimize muhalif olduğu noktalar nelerdir?

Muhalif olduğumuz, yenilik getirdiğimiz nokta uygulama. Klasik eğitim sisteminde çocuk, kafası bilgiyle doldurulacak, pasif bir dinleyici ve uygulayıcı konumunda. Aslında çocuk, doğumundan itibaren öğrenmeye programlı, merak dolu bir varlık. Ve her çocuk, birbirinden farklı zekâ türlerine sahip. Yeni Okul’da, çocukların kendilerini gerçekleştirmelerine imkân veren bir öğrenme ortamı sunuyoruz.

Yeni Okul nasıl bir yenilik sunmayı hedefliyor?

Çocuğun kendi öğrenme ve eğitim sürecinde gerçek anlamda başrolde olduğu bir okul ortamı hedefliyoruz. Bu okul ortamının birçok bileşeni var; başrolde çocuk, dinleyen/gözlemleyen öğretmen, akıllı kurgulanmış çevre, çocuğunun öğrenme sürecinden aktif olarak haberdar olan anne-baba. Bu aslında, çocuğun doğuştan itibaren var olan doğal öğrenme sürecine en yakın sistem.

Okulun nasıl bir proje tabanı var?

Yeni Okul, sorular sorup cevapları aramaya, eleştirel düşünme becerilerinin gelişmesine ve deneyime dayanan, yapılandırmacı eğitim felsefesinin uygulamaya geçmiş hali olarak tanımlayabileceğimiz proje tabanlı eğitimin uygulandığı bir okuldur. Her çocuk, bilginin inşasında başrolü oynayacağı bir bireydir. Okulumuzda, çocukların araştırma hakkının olmasına dayalı projeler, çevre projeleri, günlük yaşam projeleri ve kendini yöneten projeler yaratılıp uygulanmaktadır.

YeniOkul'un sahibesi Özlenen Kutlar

Kurucusu olarak sizin eğitim geçmişiniz nedir?

İTÜ Endüstri Mühendisliği mezunuyum. 9 yıl Endüstri Mühendisliği yaptım. Oğluma hamile olduğum sırada kariyerimi değiştirmeye karar verdim.

2005 yılında Meşe Palamudu Çocuk Evi’ni kurdum. Başlangıçta oğlumla beraber yapabileceğim bir iş iken, zamanla, gerçek hayata ne kadar dokunan bir alan olduğunu gördüm. Bu benim motivasyonumu hep yüksek tuttu. Hem İtalya’da hem de Türkiye’de bu yöntemle ilgili çeşitli eğitimler aldım. 8 yıldır okul öncesi alandayım ve çocuğun dünyasını anlamaya ve onlar için doğru okul ortamını sağlamaya çalışıyorum.

Proje hangi felsefeden ilham aldı? Benzerleri nerede bulunuyor?

Doğuştan çok güçlü bir öğrenme becerisiyle dünyaya gelen çocuğa, bu öğrenme becerisine paralel bir eğitim sunmak, eğitim felsefemizin temelini oluşturuyor. Bunun için temel aldığımız felsefe, yapılandırmacı felsefe. Yapılandırmacı felsefeye göre bilgi çocuğun geçmiş deneyimleriyle ilişkilendirilerek oluşturuluyor. Bizim ilham aldığımız yöntem, bu felsefenin uygulamalarından biri olan Reggio Emilia Yaklaşımı. Bu yaklaşım, öğrenme sürecinde çocuğun başrolde olduğu ve diğer her şeyin bu çocuğa hizmet ettiği bir yaklaşımdır. Çoklu Zekâ Kuramı’nın yaratıcısı Howard Gardner, Reggio Emilia Yaklaşımı’nın, çoklu zekânın en iyi eğitim uygulaması olduğunu söylüyor. Yapılandırmacı felsefe temel alınarak hazırlanmış eğitim programları, hem İstanbul’da hem de dünyanın birçok yerinde uygulanıyor. Türkiye’de de, Reggio Emilia Yaklaşımı’na en yakın yaklaşım olan, yine bir yapılandırmacı felsefe olan PYP (Primary Years Program)’yi uygulayan okullar var.

Yeni Okul'dan mezun olacak çocuklarımız sürekli değiştirilen eğitim sistemimize uyum sağlayabilecekler mi?

Yeni Okul’da, çocuğun ezber yoluyla değil, gerçek hayatla ve geçmiş bilgileriyle ilişkilendirerek “öğreneceği” bir eğitim programı hazırladık. Bilgiyi içselleştirmiş, önceki öğrenmeleriyle ilişkilendirmiş ve bu bilgiyi sonraki öğrenmelerine transfer edebilen bir çocuk, bu değişikliklerden en az etkilenecek çocuk olacaktır.

Aracısız öğrenme nasıl gerçekleşecek?

Öğretmenler (sınıf öğretmenleri, sanat öğretmeni ve psikolog öğretmen) bilgi ve tecrübelerini çocuğun etkileşimde olduğu çevreye aktaracaklar. İki çeşit çevre var: Fiziksel çevre ve sosyal çevre. Fiziksel çevreden, çocuğun merak ettiği konuyla güçlü bağı olan mekân ve malzemeden oluşan çevreyi kastediyoruz. Bu çevrenin oluşturulmasında sanat öğretmeni sınıf öğretmeninin en büyük destekçisi. Sosyal çevreyi ise, çocukların merak ettikleri konuyu araştırırken birbirileriyle etkileşimleri, diyalogları, birbirlerinden öğrenmeleri vb oluşturuyor. Öğretmen bu çevreye zaman zaman grubun bir üyesi olarak dahil olur; çocuklara, onları düşündürtecek, kafalarında yeni bir pencere açacak sorular sorar; çeşitli fikirler ortaya atıp tartışma ortamları yaratır.

Sanata yaklaşımınız nasıl olacak?

Her çocuğun, doğduğu andan itibaren, kendini ifade etmek, problem çözmek, dünyayı anlamak için yüzlerce dili var. Yeni Okul’da çocuklar, sahip oldukları bu dilleri etkin bir şekilde kullanabilmek için farklı sanat dallarıyla tanışacaklar. Sanat onların hem kendilerini ifade etme aracı, hem de üzerinde çalıştıkları projelerde kullanacakları etkin bir öğrenme aracı olacak. Sanat öğretmeni, sadece branş dersleri saatlerinde değil, çocuğun bütün öğrenme sürecinin içinde olacak; bilgi ve birikimini, sınıf öğretmenleriyle işbirliği halinde mekâna aktararak çocukların her türlü çalışmalarında yer alacak.

Doğaya yakınlığınız ne kadar olacak?

Çocuk için sunabileceğimiz en mükemmel ve aracısız öğrenme ortamı aslında doğa. Okulumuzda çocuklara bu imkânı bir ölçüde sunuyoruz ama çocuklara sunacağımız öğrenme mekânları okulla sınırla kalmayacak. Çocuklar, kentle olduğu kadar doğayla da çok sıkı bir ilişki içinde olacaklar.

Velilerle ilişkileriniz nasıl olacak?

Uygulayacağımız yöntemde, çocuğun öğrenme sürecinin görünür kılınması çok temel bir nokta. Bu süreci, öğretmenler kadar anne babanın da görmesi çok önemli. Süreç içinde, ailelerin doğrudan katılımı, malzeme ve mekân desteği ve sürecin beraberce değerlendirmesi gibi farklı paylaşımlarımız olacak.

Velilerin yaşam tarzlarının benzer olması gerekmiyor mu?

Önemli olan, çocuğa ve eğitime bakış açısının paralel olması. Bu paralellik olduğunda elbette yaşam tarzlarında da bir yakınlık olabiliyor ama bu şart değil.

Loris Malaguzzi (Reggio Emilia yönteminin kurucusu) şu şiiri yazmış:

“Çocuğun Yüz Dili”

Bir çocuk 100′den ibarettir.
Bir çocuğun 100 lisanı,
100 eli,100 fikri,100 düşünme şekli,
oynama şekli ve konuşma şekli vardır.
100 her zaman 100…dinleme şekli,sevme şeklidir;
şarkı söylemek ve anlamak için,keşfetmek için…
100 zevk,100 dünya icat etmek için,
hayali kurulacak 100 dünya.
Bir çocuğun 100 lisani vardır;(ve yüzlerce yüzlerce dahası)
ama 99′unu çalıyorlar.
Okul ve bu kültür, kafayla vücudu ayırıyor.
Onlar çocuğa elleri olmadan düşünmesini,
kafası olmadan yapmasını, zevk almadan anlamasını,
sadece yılbaşlarında ve bayramlarda sevip şükretmesini söylüyorlar.
Onlar çocuğa zaten orada olan bir dünyayı keşfetmesini söylüyorlar
ve geri kalan 99'unu çalıyorlar.
Onlar çocuğa iş ve oyunun,gerçek ve fantezinin,
bilim ve hayal etmenin, yerin ve göğün,
sebep ve rüyanın birbirine ait olmadığını söylüyorlar.
Ve onlar çocuğa100′ün orada olmadığını söylüyorlar.
Çocuk onlara "İmkansız, 100 işte orada!" diyor.

Şiirdeki “çocuğun çalınan 99 dili” okulda nasıl iade edilecek? Ailelerin cesur olması yeterli mi?

Biz, çocuğun 99 dili çalınmasın diye anasınıfı ve 1. sınıfla eğitime başlıyoruz. Bunun için, her bir çocuğun sahip olduğu bütün dilleri koruyup geliştirdiği bir öğrenme ortamı yarattık; yapılandırmacı felsefeyi ve proje tabanlı eğitimi benimsedik.

Diğer soruya gelecek olursak, asıl önemli olan, ailelerin endişelerinin peşinden değil, iç seslerinin peşinden gitmeleri. Aileler iç seslerini ve çocuklarını tüm duyularıyla dinlemeyi başarabilirlerse birçok sorunun cevabı kendiliğinden su yüzüne çıkacaktır.

"Kendini yaşayabilmek" mutluluksa siz çocuklara mutluluk mu vaat ediyorsunuz?

Bu aslında yetişkin bakış açısı. Çocuk zaten kendini yaşar, mutludur, dönüşmemiştir. Bizim temel söylemimiz, çocuğun var olan yapabilirliklerini, yeteneklerini koruyarak, budanmadan büyümesini sağlamak. Buna, duyguları da dahil.

Anaokulunuz ile ilköğretim okulunuz eş sistemli mi?

Evet

Orta öğrenimi de hedefliyor musunuz?

Liseye kadarki eğitimi hedefliyoruz.

14 Haziran 2013 Cuma

İstanbul'da Prens Konakları: ADALAR

Adalar (F.telli)

İstanbul'da yaşayıpta Adalar'ı görmemek çok büyük bir kayıptır. Eşsiz güzelliğinin yanısıra İstanbul'a yakın olması, mazot kokusundan uzak, denizin ve ormanın iç içe, tarihi yapıların gölgesinde büyüleyici bir yerdir Adalar. Türkiye'de bir Mardin'de gördüğümüz folklörlerin bir arada kardeş yaşantısını burada da görmemiz mümkün. Ada halkı içinde Rumlar ağırlıkta olmakla beraber son yıllarda nufüsları bir hayli azalmıştır. Bunda gerek yeni nesillerin Adalarda yaşamaması gerek ise beklenen İstanbul depreminde büyük ölçüde etkilenecek olması gösterilebilir.
Adalar'ın geçmişinden günümüze uzandığımızda ise tarihi kaynaklarda birçok isimle anıldığını görürüz bunlardan bazıları: Evliya adaları Kesiş adaları, Ruh adaları, Cin adaları, Halka adalari, Prens adaları, Kızıl adalar gibi. Genel olarak Türkler Adalar olarak telafuz etse de turistler arasında ve Bizans döneminde de sıklıkça kullanılan ismi Prens Adaları'dır. Prens Adaları denmesinin nedeni kuşkuşuzki birçok prense ev sahipliği yapmasıdır. Anacak bu prenslerin bazısı yazlık niyetine kullandıysa da daha çok buralara sürgün niyetine gönderilip ve buradan hiç çıkamayarak öldükleri de rivayet edilir. Bizans'ın kendi içinde hanedanlığın çok el değiştirmesi, taht kavgaların bir hayli fazla olması bir çok prens adayının da talihini karartmıştır elbette ancak isimlerinin sonsuza
kazımışlardır. Adalar diyoruz kaç adadan oluşur, isimleri nelerdir? Dokuz adadan oluşur bunlar; Büyükada, Heybeliada, Burgazada, Kınalıada, Sedefadası, Kaşıkadası, Tavşanadası, Yassıada, Sivriada.

Adaların hepsine tek tek şimdilik malesef değinemeyeceğim. Aralarında en meşhuru ve en büyük olan Büyükada konumuzu oluşturacak.

Büyükada (F.Telli 2013)

Büyükada

Tarihte birçok isimle anıldığı görülür yazımızın başında belirttiğimiz isimlerin birçoğu bu ada için söylenir. Ancak Rumların Megale(Büyük) dedikleri bilinir. 1930 da bulunan İskender Dönemi'ne ait sikkeler adanın tarihine de ışık tutmaktadır. Bu sikkeleri istanbul Arkeoloji Müzesin'de görebilirsiniz. Adanın tarihi ahşap evlerinin bu evlerin arasından geçen faytonların görüntüsü zaman makinesinden çıkmış hissi uyandırır.

Aya Yorgi (F.Telli 2013)

Adada bilindik üç tane manastır vardır bunlar: Aya Yorgi, Aya Nikolas, Hristos Manastırı. İçlerinden Aya Yorgi'ye ayrıca bir parantez açacağız. Hristiyanlığın haç varifesinin yarısıdır bu kiliseye gitmek diğer yarısı ise Meryem Ana Kilisesi'dir. 23 Nisan ve 24 Eylul tarihlerinde giderseniz insanların ellerinde ip bobinleri çıplak ayakla tepeye tırmanışını izlersiniz. Oldukça renki bir ayine tanık olursunuz. Çıkılması güç dik bir tepeye yapılan bu kilise yürümek bir hayli zordur. Ancak tepeye çıkmayı başarıp soluk soluğa etrafa bakındığınızda hayretler içinde kalacağınız bir manzara ve kilise içerisinde muazzam

ikonografilerle karşılaşacaksınız. Kilise'nin tarihine açıkçası çok değinmek istemiyorum çünkü birçok kere yapılıp yıkılmış, eski yeni iç içe günümüze gelen bir yapı topluluğu mevcut. Hristiyanlar için neden bu kadar kutsal bu mekan çünkü çok daha görkemli kiliseler mevcut. Bu noktada karşımıza bir efsane çıkar. Efsaneye göre manastırın ikonografileri çok meşhur. Adanın işgal

altında olduğu bir dönemde manastırın papazları buradaki ikonografileri (mızrak ile muhtemelen titan öldüren Saint George ikonografiside dahildir) toprağa gömer. Buraya gelen düşman askerleri talan ederler ama ikonografiler bulunmaz. Bu noktada her efsanenin arkasında bir gerçeklik payı vardır. Haçlı ordusu İstanbul'a girince bu şekilde kilise, manastır yağmaları görülmüştür. Aya Sofya buna en büyük örnektir çünkü Katolik ve Ortodokslar'ın düşman oldukları bir zaman dilimidir. Aradan yıllar geçer artık ne manastır bilinir orada ne de giden ama bir gün adanın fakir mi fakir çobanın rüyasına Aziz Aya Yorgos girer ve ona tepeye çıkmasını çan sesinin duyduğun yerde toprağı kazıp ikonografileri çıkarıp manastırı kurmasını söyler. Çoban ilk aldırış etmez ama aynı rüyayı arka arkaya görünce dayanamaz tepeye çıkmaya karar verir

ayakkabıları dahi olmayan çoban çıplak ayaklarıyla tepeye çıkar ve çan sesini duyar toprağı kazdığında ikonografileri bulur. Aya Yorgi manastırı adını bu azizdden alır işte.

Çıplak ayakla ve kimseyle konuşmadan tepeye çıkma ritüeli de bu efsane ile ilgilidir. Bu arada tepeye çıkıp dilek tutmak gibi batıl inançların yoğunluktadır. At meydanında dilek tutmak için seyyar satıcılar bekler ancak son gördüğümde bunlar yoktu ip ile çıkmakta yasaklanmış. İp ile çıkanın bahtı açılırmış.

Adanın diğer bir yapısı ise oldukça ilginçtir ve dünyanın bilindik monografik en büyük ahşap yapısı olarak bilinen Rum Yetimhanesi'dir. 1898-1899 otel olarak yapılmış ancak gerekli izinler alınamayınca olmamış. Eleni Zarifi adında bir Rum burayı satın almıştır. 1903 yetimhane olarak kullanılmaya başlanmış oldukça zaman içinde farklı amaçlar içinde kullanılmış yetimhane Heybeliada'ya taşınmış 1960'ta ise kaderine terkedilmiştir. Ancak bu görkemli ahşap yapının kulaktan kulağa gelen bir söylentisi vardır. Şöyle ki burada çıkan bir yangın sonucu yangından kaçan bir çocuğun kuyuya düşmesi ve bulunmaması çocuğun ölüme terkedilmesidir. Kuyudan o çocuğun çığlık seslerinin geldiği söylenir. Ahşap olması, heybetli olması ve klasik korku filmlerinde çok kullanılan bir figür olması da insanın burası hakkında efsaneler üretmesinin zor olmaması gerek.

Büyükada bile değinilecek birçok eser kitaplar yazılacak kadar bir cevhere sahiptir. O yüzden kısa tutmaya çalıştım. Büyükadaya artık birçok yerden vapur seferleri düzenlenmektedir. Ayrıntılı bilgi Adalar Kaymakamlığı resmi sitesinden bakılabilir.
Adalar ile ilgili olumsuz görüşüm ise faytonların aşaırı pahalı olmasıdır. Zira İstanbul'u Tuzla -Büyükçekmece arasını taksi ile gitmek daha ucuzdur. Ayrıca atlara binen yükün haddinden çok fazla olması ve yayan bisiklet kullanıcalarının hayatını tehlikeye atmasıda cabasıdır. Atların pisliğinden oluşan koku ise son yıllarda önelnilmeye çalışılmıştır. Ancak benim tavsiyem artık elektrikli faytona geçilmesidir.

Aşağıda Aya Yorgi'den çektiğim kareler ve menzarası